|
Eftirfarandi orða- og skammstafanasafn er til þess ætlað að auðvelda lesendum skilning á helstu hugtökum sem notuð eru í ensku um málefni sem snerta frjósemi. Á listanum eru bæði algengar styttingar á orðum sem oft eru notaðar á spjallþráðum, sem og þýðingar á hugtökum. Njótið vel.
A-C 2 week wait - Biðin frá egglosi/uppsetningu þar til að tíðahringnum lýkur og konan veit hvort hún er ófrísk eða ekki 2ww - sjá 2 week wait 47XXY – sjá Klinefelter’s Syndrome ACA – sjá Anti-cardiolipin Antibodies Anti-cardiolipin Antibodies – Cardiolípíð er ein tegund af fosfórlípíðum og því er hér verið að tala um mótefnapróf gegn Cardiolípíðum. Sjá nánar Anti-Phospholid Antibodies Adoption – ættleiðing AF – sjá Aunt Flo AFP – sjá Alpha Fetal Protein Test AH, AZH – sjá Assisted Hatching AHI – sjá At home Insemination AIH – sjá Artificial Insemination from Husband Alpha Fetal Protein Test – blóðprufa sem sker úr um hvort fóstur er haldið Downs Syndrome o.fl. sjúkdómum Amenorrhoea - það ástand þegar konan hefur ekki blæðingar (tíðateppa) Anovulation – það ástand þegar kona hefur ekki egglos Anti-Phospholipid Antibodies – Próf sem ætlað er að meta hvort og þá hve mikið mótefni er til staðar í líkama sjúklings gegn efnasamböndum í líkamanum sem bera samheitið fosfórlípíð, en alls eru þessi efnasambönd 3 talsins. Mótefnin sem til eru gegn þeim eru hins vegar 9 talsins. Ef kona er með mikið af slíkum mótefnum í líkamanum, getur það haft í för með sér aukna áhættu á fósturláti þar sem mótefnið hefur þá slæm áhrif á festingu fósturvísisins, truflað blóðflæði milli fósturs og móður og einnig valdið vansköpun fósturs. Þetta próf er stundum notað erlendis fyrir konur sem hafa gengið í gegnum endurtekin fósturlát og glasafrjóvganir. Ef prófið sýnir að mótefnið er óeðlilega hátt þarf konan að undirgangast meðferð til að vinna á móti því. Anti-sperm Antibody – Próf sem mælir mótefni í sæði. Ef mikið mótefni, sem bundið er við yfirborð sæðisfrumunnar, er til staðar, getur það truflað samruna sæðis og eggs, og þar með minnkað möguleika parsins á frjóvgun. Í glasafrjóvgun er sæðið “hreinsað” áður en frjóvgunin fer fram og það getur minnkað mótefnamagnið. Konur sem hafa mótefni gegn sæðisfrumum mannsins síns geta líka lent í vandamálum. Ef mikið mótefni gegn sæðinu er í legslímu konunnar þá getur það haft slæm áhrif á getu sæðisfrumnanna til að synda alla leið upp í eggjaleiðara konunnar og frjóvga eggið. AO – sjá Anovulation APA – sjá Anti-Phospholipid Antibodies ART – sjá Assisted Reproductive Technology Artificial Insemination from Husband – tæknisæðing sem fer fram með sæði eiginmanns ASA – sjá Anti-sperm Antibody Aspermatism – engar sæðisfrumur í sæði Aspermatogenesis – sáðfrumnabrestur Aspermia - Þegar maður framleiðir ekkert sæði. Asthenospermia - Sæðispróf sýnir að hreyfanleiki sæðisins er óeðlilega lítill, eða minna en 50%. Asthenozoospermia - sjá Asthenospermia
ASRM - American Society of Reproductive Medicine – ameríska frjósemislæknafélagið Assisted Hatching – þegar ysta lag eggsins er rofið til að auðvelda festingu fósturvísa ef frjóvgun verður Assisted Reproductive Technology – Læknavísindi sem miða að því að hjálpa ófrjóum pörum að eignast börn At home Insemination – þegar sæði er komið fyrir í konunni heima við Aunt Flo – flúryrðið Rósa frænka í merkingunni blæðingar Azoospermia - Þegar sæði karlmanns inniheldur engar sæðisfrumur B2 – Baby Two; barn númer 2 BA – sjá Baby Aspirin Baby Aspirin – Barnamagnýl, blóðþynnandi lyf sem stundum er notað til að auka blóðflæði í leginu og þar með möguleika á festingu fósturvísa. Baby dancing – hafa samfarir í þeim tilgangi að geta barn Baby-making Sex – samfarir í þeim tilgangi að geta barn Basal body temperature – grunnlíkamshiti sem miðað er við þegar verið er að mæla hitann til að spá fyrir um egglos BBT – sjá basal body temperature BCP – birth control pill – Pillan BD – sjá baby dancing Beta – blóðprufa þar sem athugað er hvort konan er ófrísk eða ekki BG – sjá Blood Glucose Blastocyst – kímblaðra (stig í þroska fósturvísa) Blood Glucose – blóðsykur Bloodwork – blóðprufa BMS - sjá Baby-making Sex Breast Self-Exam – sjálfsskoðun brjósta BSE – sjá Breast Self-Exam BW, b/w sjá Bloodwork C# sjá Cycle Number CAH - sjá Congenital Adrenal Hyperplasia CASA – sjá Computer-assisted Semen Analysis CB – Cycle Buddy; einhver sem er á sama stað í tíðahringnum og maður sjálfur CBAVD - sjá Congenital Bilateral Absence of the Vas Deferens CCCT, CCT – sjá Clomiphene Citrate Challenge Test Clomiphene Citrate Challenge Test – próf sem er framkvæmt á konum sums staðar erlendis til að athuga hvort eggjastokkar þeirra starfa eðlilega. Það fer þannig fram að á degi 3 í tíðahringnum er magn estradiols og FSH mælt. Konan tekur svo 100 mg af Pergotime (Clomiphene Citrate) á degi 5-9. Á degi 10 er svo FSH og estradiol mælt aftur. Ef magn FSH reynist mjög hátt er það vísbending um að eggjastokkarnir starfi ekki eins og skyldi. CD – cycle day: dagur tíðahrings Certified Nurse Midwife – ljósmóðir Cervical fluid – útferð úr leggöngum Cervical mucus – slím í leggöngum og leghálsi Cervical Position – staða leghálsins. Í kringum egglosið opnast leghálsinn og færist neðar en venjulega, sem eykur líkur á getnaði Cervix – legháls CF – sjá Cervical Fluid Charting – að mæla hitann á hverjum morgni til að finna út hvenær egglos verður Chromosome – litningur CL – sjá corpus luteum Clomid – pergotime, lyf til að örva egglos kvenna með óreglulegan tíðahring Clomiphen citrate – pergotime CM – sjá Cervical Mucus CMV – sjá Cytomegalovirus CNM – sjá Certified Nurse Midwife COH – sjá controlled ovarian hyperstimulation Computer-assisted Semen Analysis – sæðissýni sem rannsakað er með aðstoð tölvutækninnar Conceive – geta barn Conception – getnaður Congenital Adrenal Hyperplasia – meðfæddur vefjaauki (offjölgun frumna) í nýrnahettum Congenital Bilateral Absence of the Vas Deferens – þegar karlmaður fæðist án sáðrása Contraceptive – getnaðarvörn Controlled ovarian hyperstimulation – oförvun eggjastokka sem stjórnað er í glasafrjóvgunarmeðferð eða tæknisæðingarmeðferð corpus luteum – gulbú, sjá einnig luteal phase COW – Curse of Womanhood (blæðingar) CP – sjá Cervical Position Cycle Number – tíðahringur nr. Cytomegalovirus – vírus úr herpesfjölskyldunni sem ræðst m.a. á þekjufrumur
D-E Days Post 3-Day Transfer – fjöldi daga eftir uppsetningu, sem framkvæmd er á þriðja degi eftir eggheimtu Days post egg transfer – sá dagafjöldi sem liðinn er síðan fósturfærsla (uppsetning) var framkvæmd (í glasafrjóvgun) Days Post Ovulation – fjöldi daga eftir egglos Days Post Retrieval – fjöldi daga eftir eggheimtu Days Post Transfer - fjöldi daga eftir uppsetningu (fósturvísa) DD – dear daughter DE – sjá Donor Eggs DES – Lyf sem notað var í Bandaríkjunum fyrir nokkrum áratugum og hafði þau áhrif á börn þeirra kvenna sem það tók að þau urðu ófrjó síðar meir. DES - sjá Diethylstilbestrol (a synthetic estrogen) DH – dear husband; eiginmaður, kærasti DHEAS – Dihydroepiandrosterone Sulfate, þ.e. andrógenskyldur steri, sem er hormón sem nýrnahetturnar seyta og finnst í þvagi. DI – sjá donor insemination Diethylstilbestrol – stilböstról, estrógenskylt lyf sem hefur verið notað fyrir konur í frjósemismeðferðum erlendis DIPI – sjá Direct Intra-peritoneal Insemination Direct Intra-peritoneal Insemination – þegar tæknifrjóvgun er framkvæmd þannig að sæðinu er komið inn fyrir lífhimnu eggsins í þeirri von að úr verði frjóvgun Direct Oocyte-Sperm Transfer – frjóvgunaraðferð þar sem eggfrumu(m) og sæði er komið fyrir í eggjaleiðara eða legi konu. DIUI – sjá donor intrauterine insemination Donor Eggs – gjafaegg sem notuð eru í glasafrjóvgun Donor insemination - tæknifrjóvgun þar sem notað er gjafasæði Donor intrauterine insemination – tæknisæðing með gjafasæði DOST – sjá Direct Oocyte-Sperm Transfer DP3DT – sjá Days Post 3-Day Transfer DPET – sjá Days past egg transfer DPO – sjá Days Post Ovulation DPR – sjá Days Post Retrieval DPT – sjá Days Post Transfer DW – Dear Wife Dx – Diagnosis, þ.e. greining Dysovulation – það ástand að konan hefur ekki egglos
E2 – sjá estradiol EB, EMB – sjá Endometrial Biopsy EDD – sjá Estimated Due Date Egg retrieval – eggheimta, þegar egg eru tekin eftir örvun eggjastokka í glasafrjóvgun Egg transfer – uppsetning fósturvísa í glasafrjóvgun Egg white cervical mucus – glær/hvítt teygjanlegt slím sem (oft) er framleitt í leghálsi kvenna í kringum egglos og auðveldar sáðfrumunum sundið til muna Ejaculation - sáðlát Embryo – fósturvísir Embryo Toxicity Assay – eiturefnapróf á fósturvísum Embryo Transfer – uppsetning fósturvísa Endo – algeng stytting á endometriosis endometrial biopsy – vefsýni eða vefsýnistaka úr legslímhúð konu endometrial hyperplasia – offjölgun frumna í legslímhúð konu Endometrioma - legslímuvilluæxli Endometriosis - legslímuvilla, legslímuflakk Endometrium – legslímhúð, legslíma EPO – sjá Evening Primrose Oil ER – sjá egg retrieval Estimated Due Date – áætlaður fæðingardagur Estradiol – ein tegund estrógens sem er mælt til að sjá hvernig eggbú konunnar þroskast í fyrri hluta tíðahringsins ET – sjá egg transfer ET – sjá Embryo Transfer ETA – sjá Embryo Toxicity Assay Evening Primerose Oil – kvöldvorrósarolía sem margir telja að hafi góð áhrif á frjósemi kvenna EW, EWCM – sjá egg white cervical mucus
F-GFallopian Tube Reanastomosis – aðgerð þar sem reynt er að opna á ný fyrir lokaða eggjaleiðara Fallopian tubes – eggjaleiðarar Fasting Blood Glucose – blóðsykur á fastandi maga FBG – sjá Fasting Blood Glucose Fertility – frjósemi Fertilization – frjóvgun FET – sjá frozen embryo transfer Fetal Heart Rate – mæling á hjartslætti fósturs Fetus - fóstur FHR – sjá Fetal Heart Rate Fibroid – sléttvöðvahnútar (bandvefshnútar) í legi Fibroid tumor – sléttvöðvahnútar (bandvefshnútar) (oftast í legi) Follicle – eggbú Follicular phase – fyrri hluti tíðahringsins, frá fyrsta degi blæðinga fram að egglosi. Sjá einnig luteal phase Follicular Stimulating Hormone – FSH, hormón sem heiladingullinn seytir og örvar eggjastokka til að þroska egg Follistim – lyf sem gefið er til að örva eggjastokkana til að losa egg (ekki notað hérlendis) FP – sjá Follicular Phase Frozen embryo transfer – uppsetning frystra fósturvísa FSH – sjá follicular stimulating hormone Fundus – botn, legbotn Galactorrhea - það ástand þegar konan framleiðir of mikið af mjólkurhormóni (prolactini). Það getur truflað tíðahringinn og frjósemi konunnar. Hægt er að fá lyf við offramleiðslu á prolactini. Gamete Intra-Fallopian Transfer – Frjóvgunaraðferð þar sem eggjum og sæði er blandað saman utan líkamans og sett strax inn í eggjaleiðarana þar sem frjóvgun fer fram ef allt fer að óskum. GD – sjá Gestational Diabetes Gestational Diabetes – meðgöngusykursýki Gestone – lyf sem inniheldur prógesteron, gefið konum eftir uppsetningu fósturvísa í glasafrjóvgunarmeðferð til að þær geti haldið fóstrinu þar sem meðferðin gerir það að verkum að líkaminn framleiðir ekki nóg prógesterón. GIFT – sjá Gamete Intra-Fallopian Transfer Glucophage – lyf gefið konum sem eru með skert sykurjafnvægi /sykurþol til að auka frjósemina Glucose Tolerance Test – sykurpróf, oft notað til að prófa konur fyrir meðgöngusykursýki GnRH – sjá Gonadotropin Releasing Hormone Gonadotropin Releasing Hormone – hormón sem undirstúka heilans seytir í lok hvers tíðahrings og kemur af stað blæðingum Gonal F – Lyf gefið í frjósemismeðferð. Lyfið er sykurprótein framleitt með samrunaerfðatækni. Hefur örvandi áhrif á vöxt og þroska eggbúa hjá konum. GTT – sjá Glucose Tolerance Test Gynecologist – kvensjúkdómalæknir
H-IHCG – sjá Human chorionic gonatropin HCP – Health Care Practitioner, heilbrigðisstarfsmaður HPT – home pregnancy test - þungunarpróf til heimanota HRT – Hormone Replacement Therapy HSC – sjá Hysteroscopy HSG – sjá hysterosalpingogram Human chorionic gonatropin – hormón sem fósturvísir gefur frá sér þegar hann grefur sig niður í legið, oftast nefnt þungunarhormón hypogonadism – sjúklegt ástand þar sem eistu eða eggjastokkar gefa frá sér minni hormón en eðlilegt er Hyperprolactinemia - sjá galactorrhea Hypothalamus – undirstúka heilans, sem seytir m.a. GnRH, hormóni sem kemur af stað blæðingum í lok tíðahrings kvenna hysterosalpingogram – röntgenmyndataka af legi og legpípum með skuggaefni Hysteroscopy – legspeglun ICI – sjá Intra-cervical Insemination ICSH – sjá interstital cell stimulating hormone ICSI - sjá Intracytoplasmic Sperm Injection IF – Infertility, ófrjósemi IGTT – sjá Insulin and Glucose Tolerance Test Implantation - festing fósturvísa við legslímhúð konunnar In vitro fertilization - glasafrjóvgun Insulin and Glucose Tolerance Test – sykursýkispróf Interstitial cell stimulating hormone – sjá Luteinizing hormone Intracytoplasmic Sperm Injection – Smásjárfrjóvgun, glasafrjóvgun þar sem sæðisfrumu er sprautað beint inn í eggfrumuna, árangursríkasta leiðin til frjóvgunar fyrir pör þar sem frjósemi mannsins er skert Intravenous Immunoglobulin – Ónæmisglóbúlín sem gefið er í æð (oft sem hluti af frjósemismeðferð erlendis þegar kona er með óeðlilega mikið af mótefnum sem trufla frjóvgun, festingu fósturvísis eða aðra hluta ferlisins). Intra Uterine Device – getnaðarvarnir sem komið er fyrir í legi / leghálsi konunnar Intra-cervical Insemination – tæknisæðing þar sem sæðinu er komið fyrir við leghálsinn Intra Uterine Fetal Demise – Fósturlát Intra Uterine Insemination – tæknisæðing Intra-tubal Insemination – tæknisæðing þar sem sæðinu er komið fyrir í eggjaleiðurum konunnar ITI – sjá Intra-tubal Insemination IUD – sjá Intra Uterine Device IUI – sjá Intra Uterine Insemination IV – (lyf gefin í æð með) æðalegg IVF – sjá in vitro fertilization IVIg – sjá Intravenous Immunoglobulin
J-MKlinefelter’s syndrome – litningagalli í karlmönnum sem hafa þá einn auka X kynlitning (XXY í stað XY). Flestir karlmenn með Klinefelter’s syndrome framleiða engar sæðisfrumur og allir eiga við frjósemisvanda að stríða. LAP – sjá Laparoscopy Laparoscopy – kviðarholsspeglun Last menstrual period – síðustu blæðingar, (fyrsti dagur) Leukocyte Immunization Therapy – ónæmismeðferð leucospermia - þegar óeðlilega mikið af hvítum blóðkornum er í sæði karlmanns. Þegar svo háttar til bendir það til sýkingar. LH – sjá luteinizing hormone LIT – sjá Leukocyte Immunization Therapy LMP – sjá Last Menstrual Period LO – Love Olympics (kynlíf) Low Sperm Count – fáar sæðisfrumur í sæði LP – sjá Luteal Phase LPD – sjá luteal phase defect LSP – sjá Low Sperm Count LUF, LUFS – sjá lutenized unruptured follicle syndrome Luteal phase – seinni hluti tíðahringsins, frá egglosi að blæðingum, sjá einnig follicular phase Luteal phase defect – sjúklegt ástand þar sem tíminn sem líður frá egglosi að blæðingum er alltaf svo stuttur að fósturvísir nær ekki að festa sig í leginu áður en honum er skolað út með blæðingum. Ef þessi tími er 10-11 dagar er líklegt að þetta vandamál sé til staðar Luteinizing hormone – gulbússtýrikveikja, (gulbússtýrihormón), sem kemur af stað egglosi um miðjan tíðahringinn, þegar estrógenmagn líkamans nær hámarki Lutenized unruptured follicle syndrome – sjaldgæfur sjúkdómur sem veldur því að tilbúin, fullörvuð eggbú rofna ekki og skila frá sér egginu og því verður ekki egglos M/c, misc eða MC – sjá miscarriage M/s – morning sickness; morgunógleði MESA – sjá Microsurgical Epididymal Sperm Aspiration Metformin – lyf sem notað er til að meðhöndla konur með blöðrur á eggjastokkum (ekki notað hérlendis) MF – sjá metformin Microsurgical Epididymal Sperm Aspiration – ástunga á eistnalyppu til að ná í sæði hjá karlmönnum sem eru t.d. með stíflaðar sáðrásir, sem hluti af smásjár-/glasafrjóvgun Miscarriage – fósturlát MRI – sjá Magnetic Resonance Imaging Magnetic Resonance Imaging – segulsneiðmyndataka Mucus – sjá cervical mucus Myoma – vöðvaæxli Myoma uteri – sléttvöðvahnútar (bandvefshnútar) í legi
N-PNecrospermia - Það ástand þegar allar sæðisfrumur karlmannsins eru dauðar O / Ov – sjá ovulation (stytting) OATS - sjá Oligoasthenoteratozoospermia OB – sjá Obstetrician Obstetrician – fæðingalæknir Obstetrician/Gynecologist – læknir sem sérhæfir sig í kvensjúkdómum og fæðingarhjálp OB/GYN – sjá Obstetrician/Gynecologist OC – Oral Contraceptives; (yfirleitt) pillan Occlusion – lokun, stífla (t.d. í eggjaleiðurum) OD – sjá Ovulatory Dysfunction OHSS – sjá ovarian hyperstimulation syndrome Oligoasthenoteratozoospermia - þegar í sæði karlmannsins eru óeðlilega fáar sæðisfrumur (minna en 20 millj. á ml.), þær eru með lélegan hreyfanleika (færri en 50% sýna einhverja virkni) og óeðlilega hátt hlutfall þeirra (meira en 70%) eru vanskapaðar. Oligomenorrhoea - Það ástand að konan hefur óreglulegar blæðingar (svokallaðar fátíðir) Oligospermia – læknisfræðilega heitið á því þegar karlmaðurinn er með óeðlilega fáar sæðisfrumur í sæðinu, eða undir 20 milljónir í ml. Oligozoospermia - sjá Oligospermia OPK – sjá ovulation predictor kit OPT – Ovulation Predictor Test, sjá ovulation predictor kit Ovarian hyperstimulation syndrome – sjúkleg oförvun eggjastokka (í framhaldi af glasafrjóvgunarmeðferð Ovarian hypofunction - það ástand þegar eggjastokkar konu eru með óeðlilega litla starfsemi. Orsakirnar geta verið erfðafræðilegar eða vegna vandamála í ónæmiskerfinu. Ovary – eggjastokkur Ovulate – hafa egglos Ovulation – egglos Ovulation predictor kit – egglosmælir Ovulatory Dysfunction – þegar kona hefur ekki egglos Ovum – eggfruma P4 - Prógesterón Partial Zona Dissection – frjóvgunaraðferð þar sem gerð er rifa eða skurður á ytra byrði eggfrumunnar þannig að sæði á auðveldara með að frjóvga eggið. PCAO – sjá Polycystic Appearing Ovaries PCO – sjá Polycystic Ovarian syndrome PCOD – sjá Polycystic Ovary Disease PCOS – sjá Polycystic Ovarian syndrome PCT – sjá post coital test pelvic inflammatory disease - Bólgusjúkdómar í grindarholi, sem orsakast af örverum (bakteríum) eða kynsjúkdómum og geta valdið ófrjósemi. Einkenni geta m.a. verið magaverkir, hiti og aukin útferð. Pergotime - Lyf sem örvar starfsemi heiladinguls og eggjastokka og örvar egglos. Percutaneous Epididymal Sperm Aspiration – þegar stungið er á eistnalyppu(r) í gegnum húð til að ná í sæðisfrumur PESA – sjá Percutaneous Epididymal Sperm Aspiration Pg – stytting á pregnant, ófrísk PI – sjá Primary Infertility PID – sjá pelvic inflammatory desease Pituitary gland – heiladingull Placenta – legkaka PMS – fyrirtíðaspenna POF – sjá Premature Ovarian Failure Premature Ovarian Failure – það ástand að kona sem er undir fertugu hættir á blæðingum, hefur óvenju lágt estrógen í líkamanum og hátt FSH gildi. Til að kona falli undir þessa skilgreiningu er yfirleitt miðað við að konan hafi ekki haft á klæðum í 4 mánuði samfleytt og tvær blóðprufur (teknar með a.m.k. mánaðar millibili) sem mæla FSH sýna FSH gildi yfir 40 mIU/ml. Polycystic Appearing Ovaries – Eggjastokkar sem líta út fyrir að vera með blöðrum, sjá einnig PCOS Polycystic Ovarian syndrome – blöðrur á eggjastokkum, valda truflun í hormónakerfi konu og skertri frjósemi Polycystic Ovary Disease – blöðrur á eggjastokkum Post coital test – próf sem gert er daginn eftir samfarir þar sem athugað er hvort sæðisfrumur karlmannsins sýna eðlileg lífsmörk inni í legholi konunnar Pregnancy loss – fósturlát Primary Infertility – ófrjósemi hjá pörum sem eiga ekkert barn fyrir Profasi – Profasi er notað við ófrjósemi hjá konum. Notað í tæknifrjóvgun sem sk. miðnætursprauta sem veldur egglosi. Innihaldsefnið er HCG, þungunarhormónið og getur það valdið fölsku jákvæðu þungunarprófi í viku eftir að sprautan er gefin. Prostate – blöðruhálskirtill Puregon – Lyf sem notað er í glasafrjóvgun/tæknisæðingu til að örva vöxt eggbúa konunnar. Puregon inniheldur FSH sem örvar vöxt eggbúa. Pyospermia - sjá leucospermia PZD – sjá Partial Zona Dissection
R-TRE – sjá reproductive enchrinologist Reproduction – fjölgun Reproductive enchrinologist – læknir sem sérhæfir sig í meðferð við ófrjósemi RI – sjá Reproductive Immunologist Reproductive Immunologist – sérfræðingur í ónæmissjúkdómum í æxlunarfærum RPL – sjá Recurrent Pregnancy Loss Recurrent Pregnancy Loss – endurtekin fósturlát Rubella – rauðir hundar s/b, S/B – Stillbirth, andvana fæðing SA (eða S/A) – sjá sperm analysis Secondary infertility – ófrjósemi hjá þeim sem eiga barn/börn fyrir Sexually transmitted desease – kynsjúkdómur SHG, SonoHSG – sjá Sonohysterogram SI – sjá Secondary Infertility Sonohysterogram – ómmynd af legi Sonogram - ómmynd SPA – sjá Sperm Penetration Assay Sperm Penetration Assay – sæðispróf sem gengur út á að meta raunverulega frjóvgunarhæfni sæðisins og þar með möguleikana sem parið hefur til að ná árangri í tæknifrjóvgunarmeðferðum Sperm - sæði sperm analysis – sæðispróf þar sem metinn er fjöldi sæðisfruma, hreyfanleiki, lögun og fleiri þættir. sperm morphology – fjöldi sæðisfrumna Sperm motility – hreyfanleiki sæðis Spermatogenesis – sæðismyndun STD – sjá sexually transmitted desease Stein-Leventhal syndrome – sjá Polycystic Ovarian Syndrome SUZI – Sub-zonal Insemination - frjóvgunaraðferð þar sem sæðinu er sprautað inn á milli ytra byrðis og innra byrðis eggfrumunnar eftir að ytra byrðið hefur verið opnað. T4 – Thyroxine, skjaldkirtilshormón TESA – sjá Testicular Sperm Aspiration sjá Testicular Sperm Aspiration – aðgerð þar sem stungið er á eista karlmanns til að ná í sæðisfrumur fyrir tæknifrjóvgun (t.d. gert ef sáðrásir hans eru stíflaðar) teratospermia - þegar meira en 70% sæðisfrumna karlmannsins eru vanskapaðar Teratozoospermia - sjá teratospermia Testicles – eistu Testis atrophy – sjúkdómur þar sem eistu karlmannsins eru rýrari en eðlilegt getur talist Thyroid Stimulating Hormone – stýrihormón sem heiladingullinn seytir og sendir boð til skjaldkirtilsins um að framleiða thyroxín, eitt af hormónum líkamans sem hefur m.a. áhrif á efnaskiptin. TL – sjá Tubal Ligation Tubal Ligation – aðgerð þar sem reynt er að tengja eggjaleiðara konu sem hefur áður farið í ófrjósemisaðgerð TR – sjá Tubal Reversal TRH – Thyroid Releasing Hormone, stýrihormón sem undirstúka heilans seytir og hvetur heiladingulinn til að framleiða TSH, (sjá Thyroid Stimulating Hormone) Trying to conceive – reyna að geta barn TSH – sjá Thyroid Stimulating Hormone TTC – sjá trying to conceive Tubal reversal – aðgerð sem snýst um að laga eggjaleiðara konu sem hefur farið í ófrjósemisaðgerð og látið þar með binda fyrir þá Turner's Syndrome – erfðasjúkdómur sem lýsir sér m.a. í því að konur sem eru haldnar honum framleiða engar eggfrumur. Ástæðan er sú að konur með Turner’s eru annað hvort bara með einn X kynlitning í stað tveggja eða þá annar X litningurinn er gallaður á einhvern hátt. Þetta þýðir að eggjastokkar konunnar þroskast ekki eðlilega og starfa ekki eðlilega þannig að konur með Turner’s þurfa hormónameðferð til að koma af stað kynþroskanum. Aðeins örfáar konur með Turner’s geta eignast eigin börn. Tx – Treatment, (ófrjósemis) meðferð
U-ZU/s - sjá ultrasound Ultrasound – sónarskoðun Urethra - þvagrás Uterine fibroid – sléttvöðvahnútar (bandvefshnútar) í legi Uterine lining – legslímhúð Uterus – leg UTI – sjá Urinary Tract Infection Urinary Tract Infection – þvagfærasýking V – sjá Vasectomy Vaginitis – slíðurbólga í legi Vas Deferens - sáðrás Vasectomy – sáðrásarúrnám, ófrjósemisaðgerð á körlum, þegar klippt er og bundið fyrir sáðrásir karlmanna Vasectomy Reversal – þegar reynt er að lagfæra sáðrásir karlmanna sem hafa farið í ófrjósemisaðgerð VR – sjá Vasectomy Reversal Vulva – kvensköp y deletion – genagalli ZIFT - Zygote Intra-Fallopian Transfer Zygote – okfruma; frjóvgað egg sem ekki er byrjað að skipta sér Zygote Intra-Fallopian Transfer – Glasafrjóvgun þar sem okfruma er sett inn í eggjaleiðarana. |